Persoonlijke Verandering zonder te Veranderen

Zien met andere Ogen

 

Wat als alles wat je weet van de menselijke psyche overbodig zou blijken te zijn?
Wat als zou blijken dat we helemaal niet zo ons best zouden hoeven doen om te veranderen, en dat we juist dan echt zullen veranderen?
Wat als blijkt dat het allemaal niet gaat om doen, maar om begrijpen?
Vanuit begrijpen komt doen als vanzelf.

´De ware ontdekkingsreis ligt niet in het verkennen van nieuwe streken, maar in het kijken met nieuwe ogen´ Marcel Proust

Een vraag die deze quote misschien oproept: Hoe kijk ik dan met nieuwe ogen? Wat kan ik moet ik doen om met nieuwe ogen te kunnen kijken? Je kan heel veel doen, en vast en zeker zullen er dingen zijn die je dan zullen helpen om je doel te bereiken. Denk bijvoorbeeld aan meditatie of mindfulness. Buiten deze twee zijn er minstens er nog duizend alternatieve benaderingen met een wisselend nut voor dit specifieke doel.

Volgens mij ligt kijken met nieuwe ogen niet in doen, maar in begrijpen.

Je hebt vast en zeker het moment ervaren dat een persoon je iets probeerde uit te leggen en je had het idee ongeveer te begrijpen wat die persoon bedoelde. Op dat moment heb je een bepaalde kennis van iets. Dan op een gegeven moment valt ineens het kwartje. Het lampje gaat aan! Eureka! Ahaaaaa! Je ‘ziet’ het dan ineens. Vervolgens zal je nooit meer naar datgene kunnen kijken met dezelfde ogen als daarvoor. Je begrijpt het nu op een dieper niveau. Je kijkt met andere ogen.

Elk moment ervaren we de werkelijkheid. Iedereen heeft een andere verhaal en daarom heeft iedereen een andere mate van begrip van hoe we de werkelijkheid ervaren. De kennis die we van de menselijke psyche en van de wereld om ons heen hebben staan los van de mate waarin we echt begrijpen hoe we de werkelijkheid ervaren.

In voorgaande blogs schreef ik over hoe ik op zoek was naar het ´geheim´ achter ‘geluk’ of ‘vrede’ of ´rust´ of ´welzijn´ of ´helderheid´, allemaal snedes van dezelfde taart. Ik was zover dat ik de schatkist al gevonden had. Ik had ontdekt dat je in weze niets kan doen en hoeft te doen om gelukkig te zijn. Alles zit al in je. Dat levert een paradox op, hoe kan je het bereiken zonder er iets voor te doen? Wat ik miste was de sleutel om de schatkist te openen.

Nu weet ik ook waar de sleutel ligt. De sleutel ligt in het begrijpen van het mechanisme (vergeef me de woordkeuze) achter ‘onze ervaring van de werkelijkheid’. Hoe creëren we onze eigen werkelijkheid van moment tot moment tot moment? Welke principes zijn er in werking? De sleutel ligt dus niet buiten jezelf. Je bent zelf de sleutel.
Naarmate je hier meer in-zicht in krijgt ontstaat een dieper begrijpen van het leven.
Je bewustzijn ontwikkelt zich.
De wereld die zoals je die ervaart verandert letterlijk op een positieve manier.
Je zult nooit meer dezelfde wereld zien.
Verandering is een natuurlijk gevolg in plaats van een geforceerde activiteit.
Op eerste kerstdag 2012 kreeg ik een levensveranderend inzicht en vanaf dat moment ‘zie’ ik dit ook daadwerkelijk zo. En ik heb pas een topje van de ijsberg van gezien. Het begrijpen van het leven heeft geen grenzen, dat betekent dat ik mag blijven leren. Daar ben ik dankbaar voor.

Verder kan ik je geruststellen. Je hoeft niet bang te zijn dat je alleen maar gelukkig zal zijn ;-) . Er bestaat geen perfecte ‘happy peak’ waarin je kan blijven leven. Als je gelukkig zijn of in vrede leven forceert, bestaat het risico dat je de rijkheid van het bestaan zal missen. Het ligt in de aard van hoe we onze eigen werkelijkheid elk moment vormgeven, dat we ups en downs ervaren. Daar hoeven we geen redenen voor te bedenken of doelen voor te stellen, het is niet meer dan de natuurlijke gang van zaken. Naarmate je een dieper begrip van hoe we de werkelijkheid ervaren krijgt zal je wel vaker ‘gelukkig zijn´, een gevoel van voldoening en tevredenheid.

De Ego Split

´The biggest ego trip is getting rid of your ego’ Alan Watts

Op moment van schrijven zit ik in een enorme transformatie. Je kan het ook verandering noemen. Na de duisternis komt het licht. Meer dan een maand geleden ontdekte ik dat er allemaal zaken uit het verleden waren die ik goed ver had weggestopt, maar die nu stuk voor stuk naar boven kwamen geborreld. Blijkbaar was daar nu de ruimte en noodzaak voor. Dat was even heel vervelend, maar gelukkig kon ik er veel over praten. Ik ben dan ook zooo dankbaar voor al die fantastische vrienden en collega’s die me helpen door te luisteren, door door-te-vragen en door me te wijzen in welke richting ik kan denken of zoeken. Verder ben ik zelf ook nogal onderzoekend ingesteld en duik ik overal graag diep in. Een beetje geholpen door het toeval ben ik een pareltje tegengekomen. Sinds ik me daar verder in ben gaan verdiepen gebeuren de mooiste dingen. (Daarover in de nabije toekomst meer!)

Na twee weken vakantie was gisteren de eerste werkdag. Je spreekt veel mensen en van alle kanten vroegen mensen hoe het ging.. Natuurlijk vragen sommige mensen door en ik merk dat ik steeds enthousiaster mijn verhaal vertelde over wat er de afgelopen tijd is gebeurd, waar ik tegenaan ben gelopen en welke fantastische inzichten ik aan het opdoen ben.

Toen ik thuis na het sporten even op de bank zat, gewoon lekker niets te doen, bedacht ik me:  ’ben ik nou niet heel erg mijn ego aan het opblazen als ik telkens vol enthousiasme vertel hoe goed het wel niet gaat, hoe mooi ik dit proces aan het doorlopen ben en welke fantastische inzichten ik op doe..’ ….  daarna dacht ik: ‘ben ik nou niet mijn ego heel erg serieus aan het nemen door me hier zo druk over te maken?’. En toen zag ik em, ‘De ego split’.

Door me druk te maken over m’n ego en daar echt mee bezig te zijn, geef ik het alleen maar meerwaarde. Net als het zelfbeeld is het ego volgens mij ook geen statisch gebouw dat je moet afbreken of afpellen. Het is meer een soort zelfbedacht dynamisch proces dat van nature fluctueert.. Van links naar rechts en van boven naar onder… De enige manier om er mee om te gaan die naar mijn weten nut heeft, is simpelweg het herkennen en erkennen van wat ik aan het doen ben. Dus het herkennen en erkennen dat ik nu wel heel erg mezelf in de hemel aan het prijzen ben, of het herkennen en erkennen dat ik aan het vechten bent met m´n ego. Verder niets, gewoon constateren en er laten zijn, lekker boeiend..

Toen ik op de bank zat en inzag waar ik mee bezig was, moest ik er ineens vrolijk om lachen.. Nu ik dit zie, snap ik ook de onderstaande uitspraak beter!

´The biggest ego trip is getting rid of your ego, and of course the joke of it all is that your ego does not exist.´ Alan Watts

The marvelous image is made by ´Josh Neuman´

Willekeur of Logica?

‘Hoe gaat het?’
‘Hoe voel jij je?’
‘Alles goed?’

Dat zijn zomaar wat vragen die we elkaar dagelijks stellen. Soms uit oprechte interesse, vaak uit gewoonte…Het antwoord komt meestal uit dezelfde beweging. Het is gewoon een ritueel waarmee je zoiets zegt als: ‘Hoi ik leef en ik zie jou.’

Als je er even de tijd voor neemt om er wat langer bij stil te staan, dan kom je erachter dat deze vragen eigenlijk best opmerkelijk zijn. Stel dat je ze zou kunnen beantwoorden door een afdruk te maken van je totale ervaring van dat moment en die te delen met iemand anders? Dan zou je bijna elke keer dat iemand jou deze vraag stelt een compleet andere afdruk krijgen.
Als je deze vragen verbaal echt eerlijk en gedetailleerd zou beantwoorden, dan zou je telkens een ander antwoord geven. Misschien zou je tijdens het geven van het antwoord alweer een nieuw antwoord voor dat moment moeten formuleren.

Moment op moment verschuift onze ervaring van het leven. Soms duren momenten wat langer en soms wat korter. Als ik naar bed ga neem ik soms een wereld vol zorgen en problemen mee, die is er dan nog steeds als ik mijn ogen dichtdoe. Vaak duurt het dan wel even voor ik slaap.
Daarna word ik wakker en af en toe kom ik dan in een totaal andere wereld terecht. De problemen en zorgen bestaan niet eens meer…. ehrrr… Is er een probleemverslindend wezentje dat alle problemen en zorgen heeft opgegeten terwijl ik lag te slapen??
Is dit willekeur of zit er een logica achter deze verschuivingen? Wat betekent dat?

 

Het evenwicht zelf is ….

‘….In deze wereld bestaat geen absoluut Goed , en ook geen absoluut Kwaad,’ zei de man. ‘Goed en Kwaad zijn geen onwrikbare vaste beginsels, maar verwisselen altijd en eeuwig van plaats. Wat op dit moment Goed is, verandert het volgende ogenblik misschien wel in Kwaad. Het omgekeerde kan ook het geval zijn. De wereld die Dostojevski in De gebroeders Karamazov beschrijft, zit ook zo in elkaar. Goed en Kwaad zijn altijd in beweging, en daarom is het zo belangrijk om beide in evenwicht te houden. Als de balans te veel naar de ene of de andere kant doorslaat, wordt het moeilijk om de moraliteit van deze wereld te handhaven. Precies! Het evenwicht zelf is Goed…’ blz 193 uit 1q84 door Haruki Murakami 


Interessant is dat ik een typefout maakte op dit punt: ‘Het evenwicht zelf is God…’ een gedachte die iets krachtigs doet met m’n gevoel..

Speel

Swamp Soccer

Spelen. Ja spelen ja. Iemand op de achterste rij kermt hardop: “Nee, niet weer een verhaaltje over spelen en waarom het zo goed voor je is. Alsjeblieft niet weer een verhaaltje over hoe spelen het werken in organisaties zoveel leuker kan maken”.

Ok dan niet, daar zijn er toch al genoeg van ;) . Spelen is best leuk hoor. Je kan er ook veel mee. Spelen kan je bijvoorbeeld met contact. Best eng, maar daarom type ik het nu op het scherm. Dat is voor mij een soort publieke stok achter de deur om het vaker te doen. Ik vraag me nu af hoe ik dat dan kan doen? Ik kan heel afstandelijk doen, heel aanhankelijk zijn. Kan overdreven vriendelijk doen, of juist heel vijandig. Natuurlijk kan ik ook gewoon heel heel goed naar iemand luisteren, maar ik kan ook als een dolle aan het woord zijn.

Spelen kan je ook met tekenen of schilderen. Je kan met de vorm spelen, met de manier waarop je iets tekent. Je kan tekenen met een potlood, met een kwast, maar je kan natuurlijk ook tekenen met een stukje steen. Dat kan je doen op een muur, op een auto of op elk ander willekeurig oppervlak dat sporen achterlaat. Schilderen kan met een opgerolde krant waarbij je het grootste gedeelte van de krant in de verf doopt en dan spelen maar! Schilderen kan natuurlijk met veel meer attributen  Met fruit, wasknijpers, met een stofzuigerslang waar je zo heel mooi wat verf doorheen laat lopen op een object naar keuze.

Leuk, spelen is net een soort Zwitsers zakmes alleen dan met ontelbaar veel opties. Je kan zelfs spelen met het idee van spelen. Spelen bevat enorm veel dimensies. Je kan zelfs met jezelf spelen ;)  Je kan het op de vorm loslaten, op de manier waarop je iets doet, je kan iets met de context doen en met mensen in de omgeving. Over omgeving gesproken, collega’s zijn met een hele club partners een geweldig festival aan het opzetten. De thema’s zijn play en innovatie met een knipoog naar business: Beat The World – Let’s Play Innovation.

Heel leuk dit allemaal, maar hoe begin ik? Dit is ook een vraag die ik direct aan mezelf stel.   Met dank aan een video-opname van Anthony Robbins heb ik iets simpels en logisch geleerd: Als je op één of andere manier kennis tot je genomen hebt, zoek al typend of schrijvend uit welke principes eraan verbonden zijn en vertaal die zoveel mogelijk om naar concrete actie.

Dus… Mijn idee: kies elke dag iets binnen je alledaagse bezigheden en speel daarmee. Kies er bijvoorbeeld voor om te spelen met een tweet. Kies er bijvoorbeeld voor om de lunch anders te serveren. Kies er bijvoorbeeld voor om die dag alle mails op een andere manier te schrijven, of juist geen mails maar stuur smsjes of anzichtkaarten. Ga op een werkplek zitten waar je normaal nooit zit. Geef een offerte een zwier die je er normaal nooit aan zou geven. Doe net dat ene dingetje extra voor een klant dat je normaal niet zou doen. Kijk daarbij wat jij het leukste zou vinden om voor je klant te doen. Als je dat gedaan hebt is het misschien wel leuk om te kijken wat het effect er van is op jezelf en op je omgeving.

 

 

Duizend verhalen in één woord

Soms denk ik mezelf te betrappen op dat ik afdwaal van mijn zoektocht naar ‘het verhaal’. Maar wie hou ik dan voor de gek? Daar gaat het juist om, wie afdwaalt zal vinden.

Gisteravond werd er vanuit uit mijn brein iets op papier geteleporteerd.
Of het een gedicht is weet ik niet, doe maar gewoon alsof ;)

Woorden die lonken
verleidelijk en met een knipoog
die sexy samentrekking rond het oog.

Verhuld in een burka zie je,
vluchtig, een fragment van het masker.
De rest fantaseer je er maar bij.

Woorden hebben dat magische
die schijn van betekenis,
die je toch wat vertelt;

Al is het maar hoe laat het is

Toeval, is net als woorden. Het is magisch, want ‘toevallig’ stuurde een collega vanmiddag een mooie tekst door de Baak, gericht aan Jan van der Veer, onze huiskunstenaar! Jan deelt namelijk elke week een gedicht met ons. En woorden transformeren, lees maar.

 

Gelukkig zijn, de grote grap! (deel 2)

Verlichting?

Waarom is het zo dat je in feite niets kan doen voor een bekering bij het protestantse christendom? Met goede werken kom je niet in de hemel, een voorwaarde voor bekering is dat je uitverkoren bent. Toch moet je God’s geboden proberen na te leven. Toch moet je ergens in je leven tot een inzicht of verandering komen, zodat je je volledig overgeeft aan God, want anders heb je een heel groot probleem!

Waarom is het zo dat je in feite niets kan doen om verlichting te bereiken bij het boeddhistische verlichtingsdenken? Het moet jouw moment zijn, dat komt wanneer het komt. Wel zijn er handreikingen die je kan volgen en die je kunnen helpen op je levensreis, want in essentie is het boeddhisme ook niet meer dan een methode. Boeddha zei het zelf: “Kill the Buddha!”.

Verlichting is sowieso een hip en kinky woord waarbij je zeker weet dat, als je er met iemand over praat, zij een totaal ander soort verlichting bedoelt dan jij… Dan heb ik het nog niet eens over het verschil tussen straatverlichting of een sterrenhemel.

Ook bij modern niet-boeddhistisch verlichtingsdenken wordt geroepen dat je echt geluk, rust, vrede of verlichting niet kan bereiken door er iets voor te doen, door er iets in te willen bereiken. Hmm, that makes me curious…

Er zijn dus een aantal behoorlijk grote en populaire stromingen verspreidt over ons ronde bolletje die het er in meer of mindere mate over eens zijn dat je niet gelukkig of verlicht of bekeerd kan worden door er iets voor te doen. Maarrrrr, als je iets wilt bereiken, dan kom je er ook niet door afwachten tot er wat gebeurt… Er wordt in elke stroom dus gesuggereerd dat je er stiekum toch wel wat invloed op hebt.. De vraag is hoe dan??? Waar ligt deze  schatkist verborgen? Ik heb het idee dat veel aanhangers van dit soort stromen eigenlijk, als ze heel eerlijk zijn, geen idee van wat ze er mee aan moeten!

Een mooi verhaal dat ik een paar jaar geleden hoorde onthult misschien wel waar de schat ligt. Volgens mij is het een mythe, alleen kan ik de oorsprong ervan niet terugvinden. Het gaat ongeveer zo:

Lang geleden, hadden de goden mensen geschapen. In de loop van jaren merkten ze dat die mensen steeds slimmer werden en steeds verder evolueerden. De goden van toen waren van die typisch stinkend jaloerse wezens en ze hadden het al moeilijk genoeg met de vieze spelletjes van hun eigen soort. Toen ze zagen dat de mens zich steeds verder verspreidde over de aarde gingen ze met elkaar in overleg, want ze wilden voorkomen dat de mensen hun voorbij zouden streven en mogelijk verdrijven.
Ze konden ervoor kiezen alle mensen uit te roeien, maar daar waren een paar machtige goden het niet mee eens. Na lang beraad kwam er een compromis te voorschijn. Ze besloten het meest waardevolle stukje van de mens, het goddelijke deel, ergens te verstoppen. Toen kwam de vraag, waar kunnen we het verstoppen? Midden in de aarde? Op de maan of juist diep in de oceaan? Maar de meest wijze van de goden voorzagen al dat mensen zouden leren vliegen of heel goed leren zwemmen en vast ook wel iets zouden uitvinden waarmee ze heel diep zouden kunnen graven. Dus toen kwam één god met het briljante idee om de dat belangrijke deeltje mens, niet buiten, maar juist in de mens te verstoppen. Daar zullen ze het nooit zoeken!

Surprise Surprise! Hoe geniaal kan een simpel verhaaltje zijn? Dit verhaal illustreert precies wat wij doen, we zoeken ‘het’ altijd buiten onszelf. Vaak is het zelfs zo dat als we denken dat we het in onszelf zoeken, we het nog buiten onszelf zoeken. Dan moeten we eerst wat geleerd hebben of gedaan hebben of bereikt hebben, voor we ‘het’ hebben. Het gaat om iets dat tussen je oren zit. Of in elk geval ergens in je wezen. De schatkist is gevonden, nu nog de sleutel.

Als we gaan zoeken naar een sleutel komen we langs religies, ideologieën, wijsheden, ervaringsverslagen, persoonlijke ontwikkelingstechnieken en wetenschappelijke inzichten. Allemaal geven ze hints of brengen ze ons juist op dwaalsporen. Als we ons beperken tot de drie stromen die ik hierboven beschreef is de enige mogelijkheid dat er ergens op een bepaald moment een mentale omslag plaatsvind, veroorzaakt door een onvoorstelbaar inzicht of een opeenstapeling van inzichten.. Misschien zijn beide mogelijk.

Dit hele gedachtegoed is fascinerend terrein om mee te experimenteren. Soms mag ik er heerlijk van proeven, maar er blijft nog een enorme wereld om te verkennen over! Er zijn nog heel wat vragen om te onderzoeken: Hoe werkt het slotmechanisme van de schatkist? Waar ligt de grens tussen ‘iets doen’ en ‘niet iets doen’? Is het een proces waarbij je eerst moet bewust moet weten en dan, na verloop van tijd, transformeert dat weten langzaam naar een innerlijk weten?
Gaat het eigenlijk wel over ‘een loslaten van controle’, ‘volledig accepteren van wat is’ en ‘complete overgave aan God’?
Wat in elk geval helder is, is dat er van binnen ‘iets’ moet gebeuren. ‘Het’ zit in je, maar moet op de één of andere manier getriggerd worden. Hoe laat je dat dan gebeuren? Gebeurt het al en is het enige wat je hoeft te doen het te zien? Hoe ontstaat zo’n mindswitch, is er een formule voor? Of juist niet, is er een anti-formule?

To be Continued!

image by an ‘unknown’ artist

Andere delen uit dit verhaal: Gelukkig zijn, de grote grap! (deel 1)

Gelukkig zijn, de grote grap! (deel 1)

Paradox of Freedom (by berthjan)

In elk verhaal komt er een punt dat de hoofdpersoon, de held, iets moet overwinnen, iets moet leren. Dat iets kan puur psychologisch zijn in de vorm van een angst, een spook uit het verleden. Of het is een gevaarlijke Nemesis, een vijandelijke tegenhanger. Soms is het een combinatie… Schrijvers en filmmakers gaan hier enorm creatief mee om en maken het idee van ‘iets overwinnen’ op komische wijze belachelijk of juist enorm ontroerend en herkenbaar.

In everyday life gaat het niet veel anders, alleen dan zijn wij tegelijkertijd de filmmakers en de bioscoopgangers….. We ervaren de wereld precies zoals wij die zelf vormgeven. De wereld is in feite onze geest die projecteert op het canvas van ons leven. Die projectie wordt gekleurd door onze interpretatie van ervaringen uit het verleden en door diepgewortelde overtuigingen…. De Nemesis in ons verhaal lijkt uit een heel leger te bestaan… Telkens duikt er weer een nieuwe op…. Maar is dat zo??? Ergens zoeken we in ons verhaal een uitweg. We zoeken de schat, de prinses en de heilige graal. Vertaal dat naar succes en genoegdoening, we zoeken ook rust en we willen meer….maar als we het vinden, wat dan?

We schilderen ons eigen verhaal terwijl we het ook leven. In dat verhaal verschijnt op magische wijze telkens weer een nieuwe Nemesis, een nog grootser raadsel dat we moeten oplossen. Dat klinkt vaak zo: “..Als ik zus en zo gedaan heb, nou dan heb ik echt iets bereikt.. Jaaah dan kan ik echt gelukkig en tevreden zijn! De hele wereld kijk dan naar me op….”…. Kuch. Jaja…., en dan?
Jamie Smart vergelijkt deze situatie met een hamsterwiel. Veel mensen zitten vast in een hamsterwiel en blijven maar rondjes rennen om te zoeken naar ‘het’ wat ze gelukkig maakt.”. We rennen maar door en door, het enige wat we doen is dat we het hamsterwiel af en toe een andere kleur geven of het in een ander hok stoppen, zodat het lijkt of we dichter bij komen….Jamie Smart is echt niet de enige die beweert dat we ons gedragen als een hond die achter zijn eigen staart aan loopt, maar telkens als ik het hoorde wilde het er niet helemaal in. Ik snapte het gewoon niet….

Wat ik ook leerde, hoeveel geluk ik ook heb ervaren, hoe bijzondere mensen ik heb mogen ontmoeten… Ik kreeg het idee dat ik nog steeds iets miste en ik bleef zoeken naar dat iets… Wat het ook was.. Ik kon het ook niet benoemen, het gebeurde gewoon. Een paar weken terug kwam ik op het web de twee ‘gratis’ hoofdstukken uit het e-book ‘effortless evolution‘ van Jamie Smart tegen… Ik was er enorm tot aangetrokken dus ik begon gelijk met lezen… en kabam! het kwartje viel… Ineens zag ik het  helemaal helder op alle fronten van m’n leven. Ik zag precies het verhaal dat ik continu tegen mezelf aan het vertellen was… ……. jajaja, en ook vaak nog steeds vertel ;-P  … Ik ontdekte dat ik mezelf telkens weer nieuwe illusies voorschilder. De manier waarop ik dat doe kan variëren van hele grote zaken tot subtiele gedragspatronen, een greep uit de collectie:

  • als ik nu wat vaker mediteer, dan ….
  • als ik nu voor mezelf begin, dan …
  • als ik dit project goed afrond, dan ….
  • als ik nu maar een vriendin had, dan …
  • als ik nu maar een hoger salaris had, dan …
  • als deze collega mij vindt in wat ik doe dan, dan …
  • als ik kinderen heb dan ….
  • als ik net als hij was, dan ….
  • als ik eerst geleerd heb om beter te presenteren, dan …
  • als ik zeker van mezelf was, dan ….

Zo kan ik nog wel even doorgaan. Het patroon is telkens hetzelfde: ‘Als ik X doe, dan ben ik tevreden en gelukkig’… Het grappige is dat ik vroeg of laat telkens weer iets nieuws bedenk wat ik nodig heb om  ……………………………………………………
(Ben je niet nieuwsgierig naar wat er gebeurt als je even terugblikt om te kijken of je hier iets van herkent???)

Wat nou als  allemaal maar lulkoek is? Lulkoek dat we iets nodig hebben om gelukkig te zijn? Als dus blijkt dat dit een soort van illusie is die ons is aangepraat door de mensen om ons heen, omdat zij zelf ook gewoon niet beter weten en natuurlijk door onszelf omdat wij ook niet beter weten?! Stel je voor dat het een instinkertje van de Goden is, een practical joke van het Universum of een puberale kwajongensstreek van onze Neurologie? Dat zou echt te gek zijn, dol dwaas komisch :)  Mij bevalt die gedachte wel. Behoorlijk goed zelfs.

Als we eten, drinken en een dak boven ons hoofd hebben, hebben we verder eigenlijk niets meer nodig om gelukkig te zijn…. Echt niet, alles wat we verder nodig hebben zit al in ons…… Dat kunnen we helemaal zelf… Laura van Dolron verwoord het in haar theaterstuk ‘Iemand moet het doen’ heel mooi: “…knuffelen, liefhebben, kinderen op de wereld zetten, leven, sterven dat kunnen wij allemaal zelf…. en gratis, maar we moeten denken dat we het niet kunnen, zodat we onzeker blijven, zodat we blijven consumeren…”.
(Ik raad je van harte aan om deze verkorte versie van haar stuk: ‘Iemand moet het doen’ te kijken, gewoon omdat je het waard bent ;-) )

De gedachte ‘dat alles er al is en dat je verder niets meer nodig hebt’ vind ik enorm fascinerend. Helemaal omdat hier ook in het christendom en in het boeddhisme naar verwezen wordt. In het protestants getinte christendom is het de bekering, de volledige overgave aan God.. In het boeddhisme (en ook los van het boeddhisme) is het de verlichting, de volledige overgave aan het ‘onbekende’ of ‘de waarheid dat er geen de waarheid is’. (Corrigeer me als ik dit volgens jou allemaal verkeerd interpreteer!). In beide gedachtestromen zit verweven dat je er niet komt door ‘iets’ te doen. Hier wordt het echt mateloos boeiend, want er zit een prachtige paradox in: ‘Hoe kan je de waarheid volledig accepteren of jezelf volledig overgeven aan God zonder er iets voor te doen?’… Dat kan je ook doorvertalen naar: ‘Hoe kan je geluk/vrede/succes vinden in je leven zonder er iets voor te doen?’ Logische vraag, want zonder iets te doen gebeurt er ook niets…. toch???

To be continued…

 image by ‘berthjan

Andere delen uit dit verhaal: Gelukkig zijn, de grote grap! (deel 2)

Kunst, stierenpoep en verwondering (BlikOpeners 2)

Vorig jaar rond deze tijd ontstond iets, misschien was het een maandje later of misschien was het eigenlijk al veel eerder begonnen.Ik was bezig met afstuderen en liep stage bij de Baak. Ik had een afspraak met Jan van der Veer, de huiskunstenaar van de Baak. Het gesprek zou gaan over twitteren en bloggen, want ik wilde graag dat Jan zijn verhaal zichtbaarder zou maken voor de buitenwereld. Hij vertelt namelijk een heel bijzonder verhaal door zijn avonturen in kunstland, zijn werkwijze en zijn persoonlijkheid. Jan’s stempel is in alle facetten van de Baak terug te vinden. Bijvoorbeeld in het logo, de inrichting van Landgoed de Horst en zelfs in de cultuur van de Baak.
In die tijd nam mijn nieuwsgierigheid naar ‘waarom mensen doen wat ze doen’ meer en meer vorm aan met als onvermijdelijk dat het uitstraalt in de gesprekken die ik voerde, dus ook in dit gesprek. Jan  begon te vertellen over zijn visie rond kunst, welke waarde hij eraan hecht en wat het kan toevoegen aan je leven en je contact met andere mensen….

Kunst was tot dan toe voor mij een makkelijk onderwerp. Er waren mooie dingen en en waren lelijke dingen. Bij mooie dingen was het niet belangrijk of er een intrigerend verhaal of een kunstzinnige cultureel verantwoorde boodschap bij was bedacht. Als het er bij zat was dat leuk meegenomen, zat het er niet bij, dan was ik de laatste die het kunstwerk betekenisloos zou vinden. Bij de minder mooie of weerzinwekkende uitingsvormen die tot kunst werden gebombardeerd was, in mijn ogen het verhaal dat eromheen was bedacht een slap excuus om het gedrocht toch nog kunst te mogen noemen. De verhalen om het kunstwerk heen waren volgens mij een excuus om iets dat op zichzelf niet interessant genoeg is toch nog interessant te maken, wat soms ook vast wel zo is ;) Toch was er een enkele keer sprake van uitzondering omdat iemand vanuit een bepaalde gedachte iets had gefabriceerd wat niet per sé mooi was maar wel fascinerend, juist door die bepaalde gedachte…

Meer dan een half jaar na het gesprek met Jan kwam er vanalles bij elkaar. Dat gebeurde na een versassend bijzonder gesprek met Shanti Silos. Ik kende haar nauwelijks, maar was nieuwsgierig naar wat ze deed en hoe ze dat deed. We gingen open het gesprek in, maar doken onverwacht snel de diepte in. Het raakte me zo dat ik erna dagenlang vanalles aan het opschrijven was om alle ideeën, gedachten en indrukken te verwerken. Toen ik in één van die dagen, tijdens een ritje met de bus, vol aandacht door het raam aan het turen was wist ik het: PLOP, ging het lampje aan…. Ineens werd met duidelijk wat een half jaar geleden tijdens en na het gesprek met Jan van der Veer was gebeurd.. Het gesprek met Jan heeft iets in werking gezet waardoor de oogkleppen waarmee ik naar de wereld keek, met het verstrijken van tijd, steeds wat verder opgerekt. Ik begon dingen anders te zien, ik begon het verhaal dat Jan vertelde over kunst en zijn beweegredenen te transformeren naar mijn eigen wereld, enzovoort…  Het gesprek was als een blikopener, het zorgde er niet allen voor dat mijn oogkleppen wijder kwamen te staan, maar ook dat mijn beleving van het leven enorm werd verrijkt. Toen ik daar nog wat verder over nadacht, kwam ik erop uit dat ik eigenlijk al veel mensen ben tegengekomen die er op hun eigen unieke manier aan hebben bijgedragen dat mijn oogkleppen verder zijn opgerekt. Ik kreeg ook de waanzinnig fijne bewustwording dat ik er daar steeds meer van tegen kom, van die oogklepoprekkerverstrekkers. (noem ze gerust blikopeners).

Nu, bijna een jaar na het gesprek met Jan van der Veer, heb ik enorm veel ideeën opgedaan door te praten met fantastische mensen,  door te lezen, door te kijken, door zelf na te denken en zo verre werelden te verkennen. Nu zie ik onze interactie met de wereld en onszelf als een verhaal dat we onszelf en de wereld vertellen. We voeren een soort gesprek, niet per sé alleen met woorden, maar minstens ook met beelden en gevoelens. We zien ‘wat’ en doen daar ‘iets’ mee, we bevragen het bijvoorbeeld of stoppen het direct in een hok. Gelukkig hoeven we bij de meeste dingen die we via onze sensoren binnenkrijgen, niet bewust na te denken, maar we hebben wél de mogelijkheid om onze aandacht bewust te richten. De mogelijkheid om bewust een gesprek te voeren met de wereld om ons heen en zo eigenlijk onszelf te beter te leren kennen.

Unknown Territory by Erika Lizée

Kunst is een prachtig medium om je verhaal te verkennen. Het is een manier om de nog duistere en onverkende continenten van je geest te ontdekken, want kunst kan je op plaatsen brengen waar je normaal niet zomaar komt….Wat de moeite van het proberen waard is, is om je eerste oordeel even uit te stellen en dan dit soort vragen aan jezelf te stellen: Wat zie ik als ik naar het kunstobject kijkt? Wat gebeurt er in mijn lichaam als ik met volle aandacht naar dit stuk muziek luister? Wat doet het met me? Welke gedachten en gevoelens komen in me op, weerstand of afschuw of juist bewondering of allebei? Betekent het iets voor me of juist helemaal niets? Wat vind ik mooi en wat vind ik lelijk? Waarom zou dat zo zijn?

Soms zie je een kunstwerk en dan denk je: afschuwelijk en wens je de kunstenaar stilletjes een eenmalige behandeling met de guillotine toe. Wat later zie je een kunstwerk en huppel je vrolijk door de vierde hemel. Elk kunstwerk dat je ziet, mooi of lelijk, draagt bij aan je persoonlijke kunstdatabase en aan je belevingswereld. Des te meer je er van ziet, des te meer je een mening gaat vormen en een idee gaat krijgen bij wat je aanspreekt en wat niet. Door op ontdekkingsreis te gaan in deze wondere wereld, kom je misschien ook op eilanden en rivieren waar andere mensen zich hebben begeven. Je begrijpt een klein beetje meer van je medemens. Als je niet al te hard wil vasthouden aan (oude) ideeën en overtuigingen leer je ook meer waardering krijgen voor ‘hoe anders’ iemand anders de wereld kan zien, je ontwikkelt meer empathisch vermogen.

Zoals je ziet zijn oude ideeën en overtuigingen best kneedbaar. Fascinerend spul toch, die oogklepoprekkerverstrekkers? Waar ik nieuwsgierig naar ben is of jij ook een soort eigen versie van oogklepoprekkerverstrekkers hebt en hoe dat er dan uit ziet. Of werkt het bij jou anders, hoe dan?

image by ‘Erika Lizée’

Andere delen uit dit verhaal: BlikOpeners 1 – Oogklepoprekkerverstrekkers